ದ್ರೌಪದೀ ಅಡುಗೆ

ಒಲೆ ಉರಿಸಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಮತ್ತೆ ಬಂದ ಹಾಗಿದೆ.  ಎಲ್ಲೋ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ,  ನಮ್ಮ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ಸರಬರಾಜು ಇಲ್ಲ,  ಸ್ಟಾಕಿಲ್ಲ… ಸಪ್ಲೈ ಇಲ್ಲ.. ಇಂತಹ ಉತ್ತರಗಳು.

ಮೊನ್ನೆ ಮಧುಕರನೂ ಅಂದಿದ್ದ,  “ ಇರುವ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಉಪಯೋಗಿಸು, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟೂ ಕರೆಂಟಿನಲ್ಲೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡು.  ಇಲ್ಲಿ ಹೋಟಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ದೋಸೆ ಇಲ್ಲ,  ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಸಾಂಬಾರ್ ಇಲ್ಲ… ಕೇವಲ ಚಟ್ಣಿ ಕೊಡ್ತಾರೆ..”

“ಅದೊಂದು ಅಸ್ಸಾಂ ಅಕ್ಕಿ ಆನ್ ಲೈನಲ್ಲಿ ತರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಬಹುದಿತ್ತು.  ನೀರು ಕುದಿಸದೇ ಅನ್ನ ಆಗುತ್ತಂತೆ.. ". 

“ ತರಿಸೋಣ,  ಈಗ ಕರೆಂಟಿನಲ್ಲೇ ಅನ್ನ ಮಾಡು..”

ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಗ್ಯಾಸ್ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಮಾಡಿಯೇ ಇಲ್ಲ,  ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಸ್ಟವ್ ನನ್ನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನದು.  ಅದರ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೆಟ್ ಮಾಡಿಟ್ಟು ಆಚೆ ಹೋಗಲಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ.  ಹಾಲು, ದೋಸೆ, ಪುಲ್ಕಾ, ಒಗ್ಗರಣೆ… ಗ್ಯಾಸ್ ಒಲೆ.

ಅನ್ನ ಕರೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಲಿದೆ.  ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಾರ್ ಇರುವುದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಉಚಿತ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ರೈಸ್ ಕುಕರ್ ,  ಸಾಂಬಾರ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ.  ಪ್ಲಗ್ ಹಾಕಿ ಬಿಟ್ಟರಾಯಿತು,  ಬೇಳೆ, ತರಕಾರಿ ಎಲ್ಲವೂ ಹಿತವಾಗಿ ಬೇಯುತ್ತೆ.

ಇವತ್ತು ಸರಳವಾಗಿ ಒಲೆ ರಹಿತ ಅಡುಗೆ ಮಾಡೋಣ.

ಯುದ್ಧಕಾಲವಾದುದರಿಂದ ತರಕಾರಿಗಳ ಬೆಲೆ ಪಾತಾಳಕ್ಕಿಳಿದಿದೆಯಂತೆ. ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದು.  ಗಲ್ಫ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತರಕಾರಿಗಳು ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ ಇಲ್ಲೇ ನೆಲ ಕಚ್ಚಿವೆ.

ಹೌದೂ ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನೇಂದ್ರ, ಬಚ್ಚಂಗಾಯಿ ಜಾಸ್ತಿಯೇ ತರಿಸೋಣ.

“ಅಕ್ಕ, ಮೊನ್ನೆಯಿಂದಲೇ ನೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ರಯ ತುಂಬ ಕಮ್ಮಿಯಿತ್ತು.”  ಎಂದ ರಂಗಣ್ಣ.

ಈಗ ನೇಂದ್ರ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಬಂದಿದೆ,  ಹಣ್ಣು ತಿಂದು ಮುಗಿಯದು,  ಅಡುಗೆಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸೋಣ, ಪಕ್ವವಾದಂತಹ ನೇಂದ್ರದ ಸಿಪ್ಪೆ ಬಿಡಿಸಿ, ಪಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವ ತರಹ ಕತ್ತರಿಸಿ,  ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿ,  ಮೊಸರು ಎರೆದು, ಕಾಯಿತುರಿ ಬೆರೆಸಿ, ಬಜ್ಜಿ ಎಂಬ ನಾಮಕರಣ ನೀಡೋಣ.

ಮುಂಜಾನೆಯ ಚಟ್ಟಣಿ ತಂಪು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಟೇಬಲ್ ಅಲಂಕರಿಸಿತು. 

ಮಜ್ಜಿಗೆ ನಮಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ, ಊಟ ಮುಕ್ತಾಯ ಆಗುವುದೆಂತು?

ನಮ್ಮ ಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ,  ಇದಕ್ಕೆ ಒಲೆಯೇ ಬೇಕಿಲ್ಲ.  ನಿಂಬೆಹುಳಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯೂ ಒಲೆಯನ್ನು ಕೇಳದು.  

ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದ್ರೌಪದಿ ಒಲೆ ಹಚ್ಚಿ ಕಷ್ಟಪಡುವ ಬದಲು, ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನು ಕರುಣಿಸಿದ "ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ" ಅವಳ ಬಳಿಯಿತ್ತು. ಆ ಪಾತ್ರೆಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯನ್ನು 'ಮಾಡುವ' ಅಗತ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ! ದ್ರೌಪದಿ ತಾನು ಊಟ ಮಾಡುವವರೆಗೆ, ಆ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ, ಎಂತಹ ರುಚಿಯಾದ ಭೋಜನವಾದರೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆ ಅಡುಗೆ ಹೇಗಿದ್ದೀತು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ,

ಅದು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸೂರ್ಯದೇವನ ಪ್ರಸಾದವಾದ್ದರಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯವಾದ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಿರಬೇಕು.

ಈಗಿನ ಹೋಟೆಲ್ ಊಟದಂತೆ ಕೃತಕವಾಗಿರದೆ, ಅತಿಯಾದ ಖಾರ-ಮಸಾಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ದೇಹಕ್ಕೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಹಿತವಾದ ಸಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ರುಚಿ ಅದರಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು.

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಗೆಡ್ಡೆ-ಗೆಣಸು, ಹಣ್ಣು-ಹಂಪಲುಗಳನ್ನೇ ಷಡ್ರಸಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಆ ಪಾತ್ರೆಗಿದ್ದಿರಬೇಕು.

ಗೋಧಿ ಕಡಿ ಇಡ್ಲಿ

 

ದಿನವೂ ದೋಸೆ ವಿಧ ವಿಧ ತರಹಾ.. ಅನ್ನುತ್ತ ಮುಂಜಾನೆಯ ರಾಗ ಪ್ರಾರಂಭ.  ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಲೂ ನಾಳೆಯ ದೋಸೆ ಹೇಗಾದರೆ ಚೆನ್ನ ಎಂಬ ಚಿಂತೆ, ಇರಲಿ ಅಂದ್ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ಲೋಟ ಉದ್ದು ನೀರು ಎರೆದಿಟ್ಟಾಯಿತು.   ನಂತರ ರವಾ ಇಡ್ಲಿಯೋ ಅಕ್ಕಿ ಇಡ್ಲಿಯೋ…

ಮಧುಕರ ಊರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಖೆ, ಆಫೀಸ್ ಇದೆ,  ಎದುರುಗಡೆ ಬಾಳಿಗಾ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಮಳಿಗೆ,  ನಿತ್ಯಬಳಕೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದಾನೇ ತರುವ ರೂಢಿ,  ಕಳೆದ ಬಾರಿ ತಂದಿದ್ದ ಗೋಧಿ ನುಚ್ಚು ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಇನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೆನಪಾಯ್ತು.   ಗೋಧಿ ನುಚ್ಚಿನ ಪಾಯಸ ಗೊತ್ತು,   ಈ ಸುಡು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಯಸದ ಉಸಾಬರಿಯೇಕೆ?  ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮುಗಿಸೋಣ ಎಂಬ ಹಟದಿಂದ ನಾಳೆ ಗೋಧಿ ಕಡಿ ಇಡ್ಲಿ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಾಯಿತು.  ಈಗಾಗಲೇ ರಾತ್ರಿಯ ಮುಸುಕು ಕವಿದಿದೆ,  ಗೋಧಿನುಚ್ಚು ನೆನೆಯಬೇಡವೇ,  ಉಪಾಯ ಮಾಡದಿದ್ದರಾಗುತ್ಯೇ…,   ಬೇಸಿಗೆಯ ಸೋಲಾರ್ ನೀರು ಕುದಿಯುತ್ತಲಿದೆ,  ಕೂಡಲೇ ಗೋಧಿ ನುಚ್ಚು ಕುದಿನೀರಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಿತು.  ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ನೆನೆಯಲಿ.  ಎಷ್ಟು?  ಕೇವಲ ಎರಡೂವರೆ ಲೋಟ ಕಣ್ರೀ,  ಮೂರು ಲೋಟ ಹಾಕಬಹುದಿತ್ತು,  ಇಬ್ಬರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯದೇ ಹೋದೀತು,  ಇಡ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಆಗಬಾರದಲ್ಲ!

ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಅರೆಯುವ ಸಿದ್ಧತೆ, ತೊಳೆದ ಉದ್ದನ್ನು ಅರೆಯುವುದು.

ಗೋಧಿನುಚ್ಚು ಬಿಸಿ ಆರಿದೆ, ನೀರನ್ನು ಬಸಿಯುವುದು.

ನುಣ್ಣಗಾದ ಉದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಕ್ಸೀಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಸಾಕು. ತಪಲೆಗೆ ಹಾಕಿಟ್ಟು, ಉಪ್ಪು ಕೂಡಿಸಿ, ಮುಚ್ಚಿ ಇಡುವುದು.  ಮುಂದಿನದು ನಾಳೆಗೆ.

ನನ್ನದೊಂದು ಅಗಾರೋ ರೈಸ್ ಕುಕ್ಕರ್ ಇದ್ದಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತವಾದಂತಹ ಆ ರೈಸ್ ಕುಕ್ಕರ್ ಬೇಗನೇ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಯಿತು. ಅದರೊಳಗೆ ಇಡಲು ಒಂದು ಸ್ಟೀಲ್ ತಪಲೆ,  ಅದರಲ್ಲಿ ಇಡ್ಲಿಪಾತ್ರೆಯಂತೆ ನೂರಾರು ತೂತುಗಳು.  ನನ್ನ ನಿತ್ಯಬಳಕೆಯ ಇಡ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಯ ಒಳಗೂ ಇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಇದರಲ್ಲಿಯೇ ಇಡ್ಲಿ ಎರೆಯುವ ರೂಢಿ. ದೊಡ್ಡ ಬಟ್ಟಲ ಗಾತ್ರದ ಇಡ್ಲಿ ಲಭ್ಯ.   ನನ್ನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಲು ಎಂದಿನ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸಾಲದು.  ನೀರು ಕುದಿದ ನಂತರ 20-25 ನಿಮಿಷ. 

ಇಡ್ಲಿಯ ವಿಷಯ ಆಯ್ತು,  ಈ ಮಾದರಿಯ ಅಕ್ಕಿ ಇಡ್ಲಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ರಸಾಯನ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು,  ಇದು ಗೋಧಿ ಕಡಿಯಲ್ಲವೇ,  ಒಂದು ಚಟ್ಣಿ ಮಾಡೋಣ.

ಗೋಧಿ ಇಡ್ಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾಂಬಿನೇಷನ್ ಎಂದರೆ ಪ್ರೋಟೀನ್-ಯುಕ್ತ ಚಟ್ಣಿ.

ಹುರಿದ ನೆಲಕಡಲೆ ಒಂದು ಹಿಡಿ

ಅರ್ಧ ಕಡಿ ಹಸಿ ತೆಂಗಿನತುರಿ

ಸ್ವಲ್ಪ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು

ಒಣಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ: 2-3 (ನಿಮ್ಮ ಖಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ) ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು: ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಗಾತ್ರ

ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು

ಒಗ್ಗರಣೆಗೆ: ಎಣ್ಣೆ, ಸಾಸಿವೆ, ಜೀರಿಗೆ, ಕರಿಬೇವು

ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ನೀರು ಸೇರಿಸಿ, ನಯವಾಗಿ ರುಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಸಾಸಿವೆ, ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವನ್ನ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಸಿ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊಡಿ.

ಹಿತ್ತಲ ಚೆಲುವೆ

 

ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು, ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿರುವ ಅನನಾಸ್ ಸಸ್ಯಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಸುರಿದಿದೆ.  ಬೇಲಿಯ ಪಕ್ಕ ನೀಲಿ ಹೂಗಳು ಅರಳಿವೆ.  ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಈ ನೀಲಿ ಹೂ ಅರಳುತ್ತದೆ,  ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದು ಇನ್ ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದೂ ಇದೆ.  ಈ ಬಾರಿ ಬರಹವೇ ಬಂದಿದೆ.

ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಹೂವುಗಳು, ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಲ್ಲ,  ಯಾವ ಸಸ್ಯ? 

ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿರುವ ಈ ಸುಂದರವಾದ ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳ ಸಸ್ಯ ಪ್ಲಂಬಾಗೊ ಆರಿಕ್ಯುಲಾಟಾ (Plumbago auriculata).

ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು: ನೀಲಿ ಚಿತ್ರಮೂಲ (Blue Chitramoola)  ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಮುತ್ತುಗ. ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಇದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು, ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೆಡದಿದ್ದರೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದಿರಬಹುದು.

 ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು: Cape Leadwort ಅಥವಾ Blue Plumbago.

ಐದು ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹೂವುಗಳು ಗೊಂಚಲು ಗೊಂಚಲಾಗಿ ಅರಳುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯ: ಈ ಹೂವುಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಂಟಂಟಾದ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳಂತೆ ಕಿವಿಗೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ನೋಡಲು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದರೂ, ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ರಸವು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕೆರೆತ ಅಥವಾ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಗಿಡವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಾಗ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದು ಉತ್ತಮ.

ವರ್ಷದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ) ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಅರಳುವುದರಿಂದ ಹಿತ್ತಲಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಳೆ ಬಂದಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ನೆಡದಿದ್ದರೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲುವ ಕೆಲವು ಗಿಡಗಳು ನಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಈ ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳ 'ನೀಲಿ ಚಿತ್ರಮೂಲ' (Blue Plumbago). ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮೂಲ

ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಚಿತ್ರಮೂಲ' ಎಂದರೆ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತದ್ದು ಎಂದರ್ಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ:

1. ರಕ್ತ ಚಿತ್ರಮೂಲ (ಕೆಂಪು ಹೂವು)

2. ಶ್ವೇತ ಚಿತ್ರಮೂಲ (ಬಿಳಿ ಹೂವು)

3. ನೀಲಿ ಚಿತ್ರಮೂಲ (ನೀಲಿ ಹೂವು - ನಮ್ಮ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವುದು ಇದೇ!)

ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಗಿಡದ ಬೇರುಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ರಾಮಬಾಣ: ಇದು ಹಸಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಜೀರ್ಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.

ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಇದರ ಬೇರಿನ ಲೇಪನವನ್ನು ಚರ್ಮದ ಕಲೆಗಳು, ಸೋರಿಯಾಸಿಸ್ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಕುಷ್ಠ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉರಿಯೂತ ನಿವಾರಕ (Anti-inflammatory): ಕೀಲು ನೋವು ಅಥವಾ ಮೈ ಕೈ ನೋವು ಇದ್ದಾಗ ಇದರ ಬಳಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಕಫ ಹರಕ: ಕೆಮ್ಮು ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೆಗಡಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಪ್ರಮುಖ ಎಚ್ಚರಿಕೆ:

ಚಿತ್ರಮೂಲವು ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ (Hot potency) ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ 'ಶುದ್ಧೀಕರಣ' ಮಾಡದೆ ಬಳಸಿದರೆ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಏಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯದಂತೆ ಆಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಯುರ್ವೇದ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಸಲ್ಲದು.

ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಿಡಕ್ಕೂ ಒಂದು ಅರ್ಥವಿದೆ. ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿರುವ ಈ ನೀಲಿ ಹೂವುಗಳು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ, ಅವು ನಿಸರ್ಗ ನಮಗೆ ನೀಡಿದ ಔಷಧೀಯ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಹೌದು.

 

ಬಸಳೆ ಸಾರು

 

ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉರಿ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ದೇಹವನ್ನು ತಂಪಾಗಿರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಊಟ ನಮ್ಮದಾಗಿರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಂದು ನಮ್ಮದು ಬಸಳೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಸಾರು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಚಪ್ಪರ ಹಾಕಿ ಬಸಳೆ ಬಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬಿಸಿದರೆ, ನೋಡಲೂ ಅಂದ, ಉಣ್ಣಲೂ ಚಂದ. ದಪ್ಪನೆಯ, ರಸಭರಿತವಾದ ಎಲೆಗಳ ಈ ಬಳ್ಳಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ತಂಪೋ, ದೇಹಕ್ಕೂ ಅಷ್ಟೇ ತಂಪು.

ಬಸಳೆಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:

ಬಸಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ. ಒಂದೆರಡು ಕಡ್ಡಿ ನೆಟ್ಟರೂ ಸಾಕು, ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಕಸ ಬಸಳೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಗೊಬ್ಬರ, ನೀರೂ ಅವಶ್ಯಕ.

ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಎ, ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ, ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿದೆ. 

ಇದರ ದಪ್ಪನೆಯ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾರಿನಂಶವುಳ್ಳ ಕಾಂಡಗಳು ಅಡುಗೆಗೆ ಅದ್ಭುತ ರುಚಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಸಳೆಯ ಉಪಯೋಗ:

ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು: ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪಕ್ಕೆ ದೇಹವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರಿಸಲು ಬಸಳೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ: ಇದರಲ್ಲಿರುವ ನಾರಿನಂಶವು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.  

ಶಕ್ತಿದಾಯಕ: ಬಸಳೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುವ ಸುಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಬೇಗನೇ ಅಡುಗೆ ಆಗಲು ಎಳೆಯ ಕುಡಿ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಕುಯ್ಯುವುದು,  ಬೇಕಾದಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಇಡುವುದು.

ಮೊದಲಾಗಿ ಹೆಸ್ರುಕಾಳುಗಳನ್ನು ಬೇಯಲಿಡುವುದು. 3 ಚಮಚ ಸಾಕು ಕಣ್ರೀ.  ಅತಿಯಾಗಿ ಕಾಳು ಹಾಕಿದಿರಾದರೆ ಸಾರು ಹೋಗಿ ಗಸಿ ಆದೀತು.

ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೀಟ್ರೂಟ್ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು.

ಹುಳಿ ರುಚಿಗಾಗಿ ಟೊಮೇಟೋ ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಪುನರ್ಪುಳಿ ಇರಲಿ. ನಾನು ಪುನರ್ಪುಳಿಯನ್ನೇ ಹಾಕಿದ್ದು,   ಮೂರು ಒಣಸಿಪ್ಪೆ ಸಾಕು.

ರುಚಿಗೆ ಉಪ್ಪು, ಸಿಹಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ.

ಸಾರು ಅಲ್ಲವೇ,  ಚಿಟಿಕೆ ಅರಸಿನ. ಇಂಗು ಇರಲಿ.

ಕರಿಬೇವು, ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಎಸಳುಗಳ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ. ಒಗ್ಗರಣೆಗೆ ಜೀರಿಗೆಯೂ ಇರಲಿ, ಪರಿಮಳ ಜಾಸ್ತಿ.

ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲಿನ ದೋಸೆ

 

ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು ತಂದಿದೆ,  ಕುಡಿದಾಯ್ತು.  ಇನ್ನೂ ಇದೆ, ನಾಳೆಗೊಂದು ತಿಂಡಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಗಹನ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಈ ದೋಸೆ ಮೇಲೆದ್ದಿದೆ.

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಲೋಟ ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು ಉಳಿದಿದೆ.

ಒಂದು ಲೋಟ ಬೆಳ್ತಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ನೆನೆಯಿತು,  ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ರೀ..

ಅರ್ಧ ಲೋಟ ಕಾಯಿತುರಿ,

ಡಬ್ಬದಿಂದ ದಪ್ಪ ಅವಲಕ್ಕಿ ಹೊರ ಬಂದಿತು. ಎಷ್ಟೂ?

ಕೇವಲ 2 ಚಮಚದಷ್ಟು ಸಾಕು.  ಇದನ್ನೂ ತೊಳೆದು ನೀರೆರೆದು ಇಡತಕ್ಕದ್ದು.

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆಯಿರಿ. ನೀರಿನ ಬದಲು ಕಬ್ಬಿನಹಾಲನ್ನೇ ಎರೆದು ಅರೆಯತಕ್ಕದ್ದು,  ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ಹದಕ್ಕೆ ನುಣ್ಣಗೆ ಬಂದಿತೇ,  ಹಿಟ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಿದ್ದರೆ ಉಳಿದ ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು ಸೇರಿಸಿ ಹದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. 

ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು ಕೂಡಿಸಿ,  ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು,  ನಾಳೆ ಮುಂಜಾನೆಯ ತನಕ ಹಿಟ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲಿ.

ದೋಸೆ ಕಾವಲಿಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ, ಹಿಟ್ಟನ್ನು ದೋಸೆಯಂತೆ ಹುಯ್ಯಿರಿ. ಇದನ್ನು ಪೇಪರ್ ದೋಸೆಯಂತೆ ಅತಿ ತೆಳುವಾಗಿ ಹರಡುವುದು ಬೇಡ, ಸೆಟ್ ದೋಸೆಯಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದಪ್ಪಗಿರಲಿ.  ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ತುಪ್ಪ ಬಿಟ್ಟು, ಮುಚ್ಚಳ ಮುಚ್ಚಿ ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ.  ಇದರಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಿಹಿ ಇರುವುದರಿಂದ ತಳ ಬೇಗ ಸೀದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಉರಿ ಸಣ್ಣದಿರಲಿ.

ಒಂದು ಬದಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಂದ ಮೇಲೆ, ತಿರುವಿ ಹಾಕಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯನ್ನೂ ಬೇಯಿಸಿ.  ಬಿಸಿ ಬಿಸಿಯಾದ, ಘಮಘಮಿಸುವ ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲಿನ ಸಿಹಿ ದೋಸೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದೊಡನೆ ತಿನ್ನುವ ಆನಂದ ನಮ್ಮದು.

ಒಂದು ಲೋಟ ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು ದೋಸೆಗೆ ಹಿತವಾದ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟಿದೆ,  ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ತೆಂಗಿನ ತುರಿ ಮತ್ತು ಅವಲಕ್ಕಿ ಸೇರಿಸುವುದೇ ಒಂದು ಮ್ಯಾಜಿಕ್!  ಇದರಿಂದಲೇ ದೋಸೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ರುಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬರೀ ನೀರು ಹಾಕಿ ಅರೆದರೆ,  ಅದೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಸೆಟ್ ದೋಸೆ' ಆಯಿತು ಅನ್ನಿ.

ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು,  ಕಾಯಿತುರಿ, ಒಂದು ಹಸಿಮೆಣಸು,  ಉಪ್ಪು,  ಹುಳಿ ಕೂಡಿ ಅರೆಯುವಲ್ಲಿಗೆ   ಚಟ್ಣಿ ಆಯಿತು,  ಒಗ್ಗರಣೆಯ ಅಲಂಕರಣ ಇರಲಿ.

ಈ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಗುಳಿಯಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಎರೆದರೆ ಸಿಹಿ ಅಪ್ಪಂ ಆಯ್ತು,  ಉಳಿದ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಂಜೆಯ ತಿನಿಸೂ ಆಯ್ತು ಅನ್ನಿ.