ಹಿತ್ತಲ ಚೆಲುವೆ

 

ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು, ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿರುವ ಅನನಾಸ್ ಸಸ್ಯಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಸುರಿದಿದೆ.  ಬೇಲಿಯ ಪಕ್ಕ ನೀಲಿ ಹೂಗಳು ಅರಳಿವೆ.  ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಈ ನೀಲಿ ಹೂ ಅರಳುತ್ತದೆ,  ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದು ಇನ್ ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದೂ ಇದೆ.  ಈ ಬಾರಿ ಬರಹವೇ ಬಂದಿದೆ.

ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಹೂವುಗಳು, ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಲ್ಲ,  ಯಾವ ಸಸ್ಯ? 

ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿರುವ ಈ ಸುಂದರವಾದ ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳ ಸಸ್ಯ ಪ್ಲಂಬಾಗೊ ಆರಿಕ್ಯುಲಾಟಾ (Plumbago auriculata).

ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು: ನೀಲಿ ಚಿತ್ರಮೂಲ (Blue Chitramoola)  ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಮುತ್ತುಗ. ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಇದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು, ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೆಡದಿದ್ದರೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದಿರಬಹುದು.

 ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು: Cape Leadwort ಅಥವಾ Blue Plumbago.

ಐದು ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹೂವುಗಳು ಗೊಂಚಲು ಗೊಂಚಲಾಗಿ ಅರಳುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯ: ಈ ಹೂವುಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಂಟಂಟಾದ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳಂತೆ ಕಿವಿಗೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ನೋಡಲು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದರೂ, ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ರಸವು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕೆರೆತ ಅಥವಾ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಗಿಡವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಾಗ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದು ಉತ್ತಮ.

ವರ್ಷದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ) ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಅರಳುವುದರಿಂದ ಹಿತ್ತಲಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಳೆ ಬಂದಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ನೆಡದಿದ್ದರೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲುವ ಕೆಲವು ಗಿಡಗಳು ನಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಈ ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳ 'ನೀಲಿ ಚಿತ್ರಮೂಲ' (Blue Plumbago). ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮೂಲ

ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಚಿತ್ರಮೂಲ' ಎಂದರೆ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತದ್ದು ಎಂದರ್ಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ:

1. ರಕ್ತ ಚಿತ್ರಮೂಲ (ಕೆಂಪು ಹೂವು)

2. ಶ್ವೇತ ಚಿತ್ರಮೂಲ (ಬಿಳಿ ಹೂವು)

3. ನೀಲಿ ಚಿತ್ರಮೂಲ (ನೀಲಿ ಹೂವು - ನಮ್ಮ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವುದು ಇದೇ!)

ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಗಿಡದ ಬೇರುಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ರಾಮಬಾಣ: ಇದು ಹಸಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಜೀರ್ಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.

ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಇದರ ಬೇರಿನ ಲೇಪನವನ್ನು ಚರ್ಮದ ಕಲೆಗಳು, ಸೋರಿಯಾಸಿಸ್ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಕುಷ್ಠ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉರಿಯೂತ ನಿವಾರಕ (Anti-inflammatory): ಕೀಲು ನೋವು ಅಥವಾ ಮೈ ಕೈ ನೋವು ಇದ್ದಾಗ ಇದರ ಬಳಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಕಫ ಹರಕ: ಕೆಮ್ಮು ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೆಗಡಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಪ್ರಮುಖ ಎಚ್ಚರಿಕೆ:

ಚಿತ್ರಮೂಲವು ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ (Hot potency) ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ 'ಶುದ್ಧೀಕರಣ' ಮಾಡದೆ ಬಳಸಿದರೆ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಏಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯದಂತೆ ಆಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಯುರ್ವೇದ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಸಲ್ಲದು.

ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಿಡಕ್ಕೂ ಒಂದು ಅರ್ಥವಿದೆ. ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿರುವ ಈ ನೀಲಿ ಹೂವುಗಳು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ, ಅವು ನಿಸರ್ಗ ನಮಗೆ ನೀಡಿದ ಔಷಧೀಯ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಹೌದು.